W otaczającym nas świecie pojęcie wolności jest bardzo często definiowane jako swoboda robienia wszystkiego, co nam się żyw nie podoba. Ale to nie wolność, lecz swawola.

Czym jest wolność?

• Według Platona: Wolność jest istnieniem dobra, w którym dusza w celu własnego doskonalenia chce w sposób konieczny uczestniczyć.
• Według Skinnera, twórcy behawioryzmu: Wolność to możliwość osiągania pozytywnych bodźców przez dany organizm.

• Mój czas w gimnazjum powoli dobiega końca. To ja decyduję, w jakiej szkole ponadgimnazjalnej będę kontynuował naukę, następnie to ja wybiorę zawód, w którym będę pracował – wolność wyboru.
• Wierzyć (lub nie) w to, co chcę – poczynając od religii, kończąc na duchach, niewyjaśnionych zjawiskach. Co prawda, jeżeli chodzi o wiarę, jestem w tym wypadku ograniczony przez rodziców, ale o tym później.
• Wolność twórczości artystycznej – mogę pisać wiersze o treści, którą uznam za stosowną, malować obrazy przedstawiające obiekty wybrane przeze mnie, stworzyć grafikę propagującą zakładanie blogów i upublicznić ją poprzez umieszczenie jej w Internecie. Mój dobór słów, ja dobieram barwy, moje poczucie ekspresji przekazane w pracy etc.
• Wolność do korzystania z dóbr kultury i ich wytwarzania – mogę słuchać jakiegoś utworu, przerabiać go, tworzyć tzw. utwory zależne tudzież rozprowadzać dalej (oczywiście, jeżeli tylko licencja na to pozwala); również produkować swoje własne.
• Najważniejsza: wolność myśli - mam prawo twierdzić, że Słońce jest pomarańczowożółte lub niebieskie, że zawsze 5 + 5 daje 10 czy też 8, że nasz prezydent jest złym prezydentem – jest to chronione przez Konstytucję. Moje myśli mogę „gromadzić”, przelewać na papier, głosić. Bez wolności myśli nie można teoretycznie mówić o jakiejkolwiek innej wolności. W prawie wszystkim, co robimy, wyrażamy swoje poglądy, przekonania, myśli.

Każdy człowiek jest wolny i poniekąd nie musi poddawać się woli innych ludzi. Poniekąd? Tak, przykład: chcąc utrzymać się i nie stracić pracy, nie należy przeciwstawiać się przełożonym czy osobom na wyższych stanowiskach - wiadome. Naturalnie nikt nie powinien robić niczego wbrew sobie.

Nawiązując do wspomnianej wiary, prawo polskie mówi, iż osoba w wieku nieprzekraczającym 18 lat ma obowiązek być posłuszną swoim opiekunom, w tym wypadku wierzyć w religię uznaną przez nich za tę jedyną odpowiednią – jak pisałem, wolność człowieka jest okrojona przez prawo. Gdyby nie ono, ludzie prawdopodobnie posiadaliby pewne ograniczenia wynikające tylko z ich samoograniczenia wypływającego z powodu religi czy moralności, poczucia słabości fizycznej lub psychicznej spowodowanej, np. jakimiś wydarzeniami. Ale po świecie stąpają ludzie niegodziwi, o nieprzyjaznym czy nawet wręcz barbarzyńskim usposobieniu. Brak zakazów skierowałby świat w kierunku niewolnictwa i okrucieństwo.

Lecz wolność to też nie byle jakie zakazy…