Artykuły, które będą ukazywały się w ramach tej rubryki, poświęcone będą różnym zagadnieniom związanym z życiem człowieka, jego kontaktom z innymi ludźmi, jak również wynikającym z nich problemom.

     Pisząc przeważnie o sprawach trudnych, nie twierdzę, że świat i żyjący na nim ludzie są źli i nikczemni. Wręcz przeciwnie, głęboko wierzę, że człowiek - stworzony na obraz i podobieństwo samego Boga, pomimo swojej niedoskonałości i skłonności do grzechu - jest istotą piękną i dobrą. Zastanawiając się na łamach tej gazety nad tematami skłaniającymi do refleksji, chcę wspólnie z czytelnikami dociekać prawdy. Często ta prawda może wydawać się nam dziwnie obca, trudna do zrozumienia. Nie szukam jednak prawd oczywistych, nie zastanawiam się nad tym, co powszechnie znane, co codzienne.

     Dzisiaj chcę podzielić się z Wami swoistego rodzaju obawą, jaka we mnie powstała po obejrzeniu filmu edukacyjnego, poświęconego zagadnieniom współczesnej genetyki. Program zrealizowany przez Telewizję Polską, przedstawiał problematykę biologicznej nieśmiertelności.

     Kilka lat temu, na łamach Rodziny św. Antoniego, pisałem o karze śmierci. Otwarcie wyraziłem swój negatywny stosunek do tejże kary. Bierze on się z bardzo prostego uzasadnienia. Wierząc w Boga, zawsze starałem się wierzyć Bogu i Jego słowom. Tak stanowczo opowiedziałem się przeciwko karze śmierci, gdyż uważam, że o życiu - jego początku i końcu - powinien decydować jego Pan, jego dawca, wszechmogący Bóg. Dziś zastanawiam się nad sprawą pozornie podobną i chcę podzielić się z Wami refleksją nad ludzką nieśmiertelnością.

     Cała sprawa i euforia wielu badaczy, wyścig wielu instytutów naukowych rozpoczął się kilka lat temu po odkryciu telomerazy - enzymu regenerującego telomery, czyli krótkie fragmenty DNA, znajdujące się na końcu każdego chromosomu. Nie od dziś wiadomo, że komórki mogą dzielić się tylko określoną ilość razy, potem skazane są na zagładę. Na Uniwersytetach w Philadelphii i w Texasie, gdzie prowadzone są najbardziej zaawansowane prace nad telomerazą, udało się eksperymentalnie wyhodować komórki, które zamiast dzielić się 90 razy, podzieliły się do dziś już 400 razy i proces ten nieustannie trwa. Naukowcy przewidują, że komórki te będą dzieliły się nieustannie, zawsze. Jest to swoistego rodzaju przełom w genetyce, a może nawet w dziejach ludzkości. Po raz pierwszy w historii człowiek “stworzył” byt nieśmiertelny, byt ponadczasowy. Wykorzystując te doświadczenia i zdobytą wiedzę, naukowcy poszli dalej. Prowadząc badania na myszach odkryli, że zwierzęta poddawane kuracji telomerazą cechują się nieznanymi dotąd właściwościami. Eksperymentalnie nakłuto myszom uszy. Po pewnym czasie zaobserwowano, że dziury “cudownie” zarosły. Nie można tu mówić o tkance, jaka powstaje przy zrastaniu się ran. W uszach owych myszy doszło do samoistnego odtworzenia tkanki skórnej, chrząstki, naczyń krwionośnych. Nastąpił proces regeneracji. W kolejnych eksperymentach usunięto myszom rdzeń kręgowy. Po miesiącu zaczęły powracać wszystkie ważne funkcje organizmu. Rdzeń “cudownie” odrodził się. Odkrycie telomerazy ma wielkie znaczenie dla badań nad rakiem. Pojawiła się nadzieja na opanowanie chorób nowotworowych. Jak w większości odkryć naukowych, tak i w przypadku telomerazy, można dostrzec wiele pozytywów, jak również wiele negatywów. Ludzie obawiają się rzeczy nowych, nieznanych. Mamy tu do czynienia z najbardziej dynamicznie rozwijającą się gałęzią nauki - genetyką. Odkrycia genetyki zmienią oblicze nowoczesnej medycyny, a zapewne i świata. Nie będąc zaznajomieni z tajnikami genetyki ludzie zadają sobie pytania o rezultaty, o efekty, o zagrożenia. Tak wiele słyszy się negatywnych opinii dotyczących klonowania, tak wiele można wyczuć obawy wobec eksperymentów z żywnością transgeniczną. O to pytaliśmy “wczoraj”. “Dziś” zastanawiamy się już nad tym czy to aby nie moment, w którym człowiek zaczyna panować nad życiem i śmiercią. Bo można sobie wyobrazić, i zapewne nie będą to wyobrażenia dalekie od prawdy, że naukowcy nie poprzestaną eksperymentować na zwierzętach. Nie potrafię odpowiedzieć na pytanie czy ludzie zapanują nad śmiercią. Czy możliwe jest aby przy pomocy genetyki osiągnąć nieśmiertelność? Nie znamy dziś odpowiedzi na to i inne podobne pytania. Dostarczy ich nam zapewne nadchodząca przyszłość. Co jednak jeśli tak właśnie będzie? Jak będzie wyglądał świat, w którym ludzie nie będą umierali? Gdzie znajdą miejsce na Ziemi nadchodzące pokolenia, jeśli ludzie w obawie przed śmiercią będą przedłużali swoje życie w nieskończoność? Czy odkrycia współczesnej nauki nie odwrócą nas od Boga? Bóg przygotował nam przecież mieszkanie w Niebie. Żadne oko ludzkie nie widziało, ucho ludzkie nie słyszało o wspaniałości miejsca, do którego zmierzamy. Życie na Ziemi ma być dla nas swoistego rodzaju sprawdzianem, “egzaminem dojrzałości”. Niektórzy z nas, w obawie przed śmiercią, na tym egzaminie zapewne poprzestaną. Nie będą chcieli umrzeć, nie będą chcieli doświadczyć śmierci i w ten sposób spotkać się z Bogiem i cieszyć się wieczną radością. Czy w takiej sytuacji nie utracą wiary?

     Pismo Święte w Pierwszym Liście do Tymoteusza ustami św. Pawła mówi, że nieśmiertelny jest tylko Bóg (1,17; 6,16). W innych miejscach Pisma Świętego (Rdz 3,19; Hi 28,13; Ps 9,21; 10,18) znajdujemy stwierdzenia mówiące o śmiertelności człowieka. Doczesne życie człowieka przyrównane jest do trawy, wiatru i do snu. “Kimże ty jesteś, że drżysz przed człowiekiem śmiertelnym i przed synem człowieczym, z którym się obejdą jak z trawą ?” (Iz 51,12b).

     Tych parę słów, które napisałem, jest jedynie zasygnalizowaniem swoistego dylematu. Dylematu, przed którym stanie zapewne kiedyś cała ludzkość. Zlęknieni wizją śmierci, goniąc przez życie uciekając może właśnie przed nią, będziemy może kiedyś mogli wybrać: umrzeć i mocą własnej wiary oddać się Bogu bądź pozostać tutaj. Jacek Cygan ustami Maryli Rodowicz w utworze “Łatwopalni” ciekawie przekazuje strach współczesnego człowieka przed śmiercią: “… a my tak łatwopalni, tak śmiesznie marni, biegniemy w ogień, by mocniej żyć … “.

     Zapraszam wszystkich czytelników do dyskusji na ten i inne tematy. Proszę o nadsyłanie e-maili na adres: kontakt@mariuszpieszkala.pl